T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Denizli İl Sağlık Müdürlüğü

T.C. Sağlık Bakanlığı
Denizli İl Sağlık Müdürlüğü

Facebook Twitter Google Plus Linkedin

​13-19 KASIM ANTİBİYOTİK FARKINDALIK HAFTASI

Güncelleme Tarihi: 13/11/2017




13-19 KASIM ANTİBİYOTİK FARKINDALIK HAFTASI

Antibiyotik Farkındalık Haftasında, halk sağlığını tehdit eden antibiyotik direnci ve akılcı antibiyotik kullanımı hakkında farkındalık oluşturmak amaçlanmaktadır.

 Güncel veriler, Avrupa Birliği çapında dirençli bakteriler tarafından enfekte edilen hasta sayısının arttığını ve antibiyotik direncinin halk sağlığı için birincil tehdit haline geldiğini göstermektedir.

 Dirençli bakterilerin gelişmesinin durdurulması ve antibiyotiklerin gelecek nesillerde etkinliğinin sürdürülebilmesi için tek çare antibiyotiklerin akılcı kullanımıdır.

Antibiyotik nedir?

 Antimikrobiyal ilaçlar olarak da bilinen antibiyotikler insanlarda, hayvanlarda ve bazen bitkilerde ortaya çıkan enfeksiyonları tedavi etmek amacıyla bakterileri öldürmek veya çoğalmasını durdurmak için üretilen ilaçlardır. Antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaçlardır; virüslere karşı etkili olan antimikrobiyal ilaçlar ise genellikle antiviral ilaçlar olarak adlandırılır. Her antibiyotik her bakteriye karşı etkili değildir. Kimyasal yapılarına ve bakterilere karşı etkilerine göre değişiklik gösteren 15'den fazla farklı antibiyotik sınıfı vardır. Bir antibiyotik, sadece bir veya birden fazla bakteri türüne karşı etkili olabilmektedir. 

Antibiyotik direnci nedir?

 Bir antibiyotiğin belli bir bakteriyi öldürme veya çoğalmasını durdurma özelliğini kaybetmesi halinde, o bakteri o antibiyotiğe karşı direnç geliştirmiş demektir. Bazı bakteriler belli antibiyotiklere karşı doğal olarak dirençlidir. Normalde antibiyotiklere karşı duyarlı olan bazı bakterilerin genetik değişiklik yani mutasyon sonucu direnç göstermesi daha endişe verici bir sorundur. Dirençli bakteri, antibiyotik karşısında hayatta kalarak çoğalmaya devam etmekte ve hastalığın daha uzun sürmesine ve hatta ölüme yol açmaktadır. Dirençli bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde daha ciddi yan etkileri olabilen ve daha pahalı olabilen başka antibiyotiklerin kullanılması gerekebilir ve tedavi daha uzun sürebilir.

Antibiyotik direncinin en önemli sebebi nedir?

 Antibiyotik direnci, bakteri genlerindeki mutasyonların neden olduğu doğal bir olaydır. Ancak, aşırı ve uygunsuz antibiyotik kullanımı antibiyotik dirençli bakterilerin ortaya çıkmasını ve yayılmasını hızlandırmaktadır. Duyarlı bakteriler antibiyotiğe maruz kaldıklarında ölürler ve dirençli bakteriler büyümeye ve çoğalmaya devam edebilirler. Bu dirençli bakteriler yayılabilir ve hiç antibiyotik kullanmayan diğer insanlarda enfeksiyonlara neden olabilir.

“Uygunsuz” antibiyotik kullanımı nedir?

 Yanlış sebeplerle antibiyotik kullandığınızda: antibiyotiklerin etkili olmadığı virüsler çoğu kez soğuk algınlığı ve grip enfeksiyonlarına yol açar. Bu tür durumlarda, antibiyotik almak durumunuzu iyileştirmez, antibiyotikler ateşi veya hapşırık gibi bulguları hafifletmez. 

 Antibiyotikleri uygun olmayan biçimde kullandığınızda: Eğer tedavi süresini kısaltırsanız, dozları düşürürseniz ve antibiyotiği doğru sıklıkta almazsanız (ilacı talimatlara uygun olarak günde 2 veya 3 kez almak yerine günde bir kez alırsanız), ilaç vücudunuz için yeterli olmayacaktır ve böylece bakteriler hayatta kalmaya devam ederek dirençli hale gelecektir. 

 Hekim reçete etmedikçe antibiyotik kullanılmamalıdır. Özellikle grip ya da nezle gibi virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonlarında antibiyotiklerin tedavide yeri olmadığı unutulmamalıdır. Hekim önerdiğinde antibiyotikleri mutlaka verilen doz, şekil ve sürede kullanmalıdır. Hasta kendisini iyi hissetse bile tedaviyi hekimin belirttiği süreden önce sonlandırmamalıdır. 

Antibiyotikler;

-Ateş düşürmez 

-Ağrı dindirmez 

-Virüslere bağlı enfeksiyonları tedavi edemez 

-Yaygın ve yanlış kullanıldığında hızla direnç gelişir. 

-Direnç geliştiğinde antibiyotikler esas etki beklediğimiz bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde de etkisiz hale gelir.  

-Hekiminize danışmadan asla antibiyotik kullanmayınız. 

-Antibiyotikleri ne zaman ve nasıl kullanacağınız hakkında daima doktorunuzun tavsiyelerine uyun.